۱.آسترگیری با سفید سرب Lead-White lining
آسترگیری با سفید سرب یکی از قدیمیترین شیوههای آسترگیری است. امروزه از این شیوه دیگر استفاده نمیشود. هیچ کس نمیداند آسترگیری با سفید سرب برای اولین بار در کجا اجرا شد. در 1785 م Dossie استفاده از باقیمانده رنگ روغن روی پالت را برای آسترگیری توصیه کرده است. و در 1794م LeBrun آسترگیری با سفید سرب را در کارش Réflexions sur le Musée National اشاره و توضیح داد.
در آسترگیری با سفید سرب، از سفید سرب با یک روغن خشکانه صلایه شده(مالش داده شده) بعنوان یک چسب استفاده میشود. چرایی این که آسترگیری با رنگ روغن یا سفید سرب انجام میشد معلوم نیست. احتمالا مردم از ترس واکنش کرباس با آب محتوی چسب و اعتقاد داشتند که با این شیوه میتوانند تکیه گاه قدیمی را در برابر رطوبت تقویت و محافظت کنند.
در اجرای استادانه، آسترگیری با سفید سرب، ماهیت مشکل آفرین آن فقط اگر آسترگیری جدا میشد و سفید سرب زدوده میشد مشهود بود.
2.آسترگیری با خمیر(چسب آرد) Paste lining
احتمالا قدیمیترین شیوه آسترگیری نسبت به همه است. خمیر یک چسب باستانی است. به همین جهت بوسیله Cennino Cennini قبل از حوالی 1400م توصیف شده است. به جهت آسترگیری، مواد دیگر به مخلوط اصلی اضافه میشدند. در آسترگیری با خمیر، پارچه آسترگیری به وسیله یکی از چسبهایی که از پودر چاودار (گندم سیاه) یا آرد گندم ساخته میشد به تکیه گاه متصل میشد. در ونیز شواهدی از نوع خاصی از آسترگیری با چسب آرد که « شیوه کولتا» نامیده میشد از حوالی 1670م وجود دارد.
ساخت
منابع از قرن 18 م از پودر چاودار یا آرد گندم و سریشمها به عنوان چسبهای آسترگیری یاد کردهاند با اضافه کردن آب خمیر حجیمی داریم که سپس در یک دبل بویلر ]شیوه بن ماری[ گرم میشود. به محض اینکه توده متورم شد و مخلوط سوسپانسیون تیرگیاش را از دست داد. یک مخلوط شدیداً غلیظ یکنواخت که حالت « مومی» به خودمیگیرد میدهد.
بسته به دستورالعمل استفاده شده، دیگر افزودنیها برای افزایش چسبندگی، مقاومت در برابر رطوبت و خاصیت ارتجاعی ـ یعنی سریشمها، رزینها، بالسامها، شیرهها و روغنهای خشکانه بایستی با آن مخلوط شوند. سرانجام مخلوط با قلم مو یا برس سخت به کرباس آسترگیری زده یا کشیده میشود. سپس نقاشی رویش خوابانیده میشود و به شکل صاف و مسطح مالش داده میشود و همگی به هم پرس شده تا خشک شوند.
روش آسترگیری با چسب آرد که در پاریس حدود 1808 م بدان پرداخته شد بوسیله De Burtin انجام گرفت؛ به روی نقاشی ورقهای چسبانده شده که بوسیله آن، ورقه به یک چهارچوب کار متصل شد و به محض اینکه خشک شد نقاشی تحت کشش قرار گرفت و صاف شد. پارچه آسترگیری نیز خود بر یک چهارچوب کار کشیده شد. چسب زده هر دو قاب در کنار هم گذاشته شد و هر دو چارچوب کاری با هم دیگر میزان و از پشت اتوکشی شد. امروزه در برخی از کارگاهها هنوز از این روش استفاده میشود.
آسترگیری کولتّاColetta lining
در اصطلاح « آسترگیری کولتا»، چیزی که در ایتالیا به آن پرداخته میشد، هر دو کرباس آسترگیری و نقاشی اصلی بر چهارچوبهایی کشیده میشوند. چهارچوب کار که برای نقاشی آنقدر بزرگتر است که دقیقا چهارچوب با پارچه آسترگیری در داخل آن میزان شود. قبل از اینکه نقاشی بر چهارچوب کار کشیده شود، لایه نقاشی بوسیله کاغذ تیشویی که به آن چسبیده شده است محافظت میشود. وقتی که خشک شد نقاشی از چهارچوب گوهای اش جدا و به چهار چوب کار با نوارهای کاغذی که در حدود 6 اینچ (15 سانتیمتر) عرض دارد چسبانده میشود. پارچه آسترگیری قبل از آنکه کشیده شود چند بار مرطوب شده و با سریشم پوست خرگوش و شیره آهار زده میشود. سپس بر پارچه آسترگیری همچنین کرباس اصلی کولتا بوسیله قلم مو یا برس سخت زده میشود و هر دو چهارچوب کاری با همدیگر میزان شده و در دمای حدود° 113 فارنهایت (°45سانتیگراد) اتوکشی میشود.
در زمانهای اولیه آسترگیری نقاشی، نقاشی و پارچه آسترگیری به وسیله تختههای مرمر یا سرب یا شن (گرم) ، بعدا با پرس پیچی یا اتوکشی تا زمانی که چسب خشک شود به همدیگر پرس میشد، سپس نقاشی میتوانست کشیده شود.
شیوه آسترگیری با چسب آرد، چیزی که امروزه هنوز استفاده میشود. اساساً تغییری نکرده است، امروزه مقادیر کم (یعنی 1 قاشق سوپخوری در هر پیمانه (510)) از چسب PVAC (مویلیت DM5) یا دیسپرسیون رزین اکریلیک (Lascaux 498) به منظور افزایش چسبندگی به چسب آرد اضافه میشود. از کاردک دندانهای به عنوان اعمال کننده استفاده میشود. و چسب زنی در پرس، میزمکش گرم، یا میز فشار تحتانی انجام میگیرد.
3. میان لفاف گذاری Interlamination
جایی که کاغذ یا ورقه نازک بین دو پارچه آسترگیری و تکیه گاه اصلی برای تثبیت نقاشی چسبانده میشود، این شیوه میان لفاف گذاری نامیده میشود. خصوصاً آن ارزش خود را با آسیبهای شدید تکیهگاههای پارچهای ثابت میکند. متأسفانه در این چنین نقاشیهایی حتی با تثبیت، از شکل افتادگی های بعدی اغلب رخ خواهد داد.
تکنیک کارگاه
مطالعات Berger، Hedley ، Mecklenburg و دیگران نشان میدهند که بسیاری از پارچههای آسترگیری برای تثبیت بیشتر تکیهگاههای پارچهای شدیداً آسیب دیده بر یک اساس پایدار به اندازه کافی کشسان هستند. تثبیت افزوده به آن میگویند.
برای میان لفاف گذاری صفحه کاغذی به اندازه بریده شده و مرطوب میشود، پارچه آسترگیری با چسب پوشیده شده روی میز فشار تحتانی خوابانیده میشود، کاغذ آماده شده سپس به آن چسبانیده میشود به تمام مجموعه در میز فشار تحتانی تحت مکش ملایم اجازه خشک شدن داده میشود.
فقط بعد از آن آسترگیری شایسته اجراست.
4. آسترگیری با مواد چسبنده آبی در میزهای مکش گرم و فشار تحتانی
اولین کسی که به فکر استفاده از چسبهای آبی در میز مکش گرم افتاد Merz بود. در میزمکش گرم نقاشی در مقابل پارچه آسترگیری بوسیله فشار منفی پرس میشود و رطوبت از نقاشی با مکش رو به بیرون هوا خارج میشود.
به دنبال استفاده از بست یا چسب، پارچه آستر روی « زیرساخت» آماده شده در میز مکش گرم خوابانده میشود و نقاشی سپس به آن چسبانده میشود. سپس « روساخت» و ورقه پوششی میآید. مادامی که پمپ مکش شروع به کار میکند، پیش از آنکه فشار منفی ایجاد شود، نقاشی مسطح و صاف میشود و ساختار تثبیت میشود. مدت زمان لازم بستگی به اندازه نقاشی، تعداد دریچهها در میز مکش گرم، قدرت پمپ مکش، نوع زیرساخت و روساخت مورد استفاده و هوابندی ورقه در اطراف حاشیهها دارد.
در این زمان نقاشیهای حساس به رطوبت میتوانند آنقدر دِفُرمه شوند (تورم، شکستگی) که دیگر مکش نمیتواند نقاشی را بدون آسیب زدن به آن به حالت اولیه برگرداند.
میز فشار تحتانی low-pressure table
شاید امروزه مناسبترین وسیله که آسترگیریها را با چسبهای آبی اجرا کند، میز فشار تحتانی است.
مشکلاتی که میتوانند در نتیجه فشار و تأثیر نهایی مکش منفی رخ دهند در اینجا وجود ندارند. فشار مورد استفاده کمتر و توضیع یکنواخت، دقیق و سادهتر است. هوا به بیرون مکیده میشود نه از دریچهها بلکه از سوراخهای کوچک بیشمار روی میز، چیزی که به وسیله آن فشار منفی بسیار سریع گسترش مییابد، نقاشیهایی با وضعیت « بحرانی» در نخست میتوانند با یک ورقه پلاستیک که سپس با افزایش فشار منفی به آرامی از وسط باز شده به تدریج برداشته شود پوشانده شوند.
5. آسترگیری با چسب استروژن
احتمالاً خاستگاه این فن آسترگیری آبی در روسیه باشد، چسب استروژن یکی از سریشمهای بسیار کشسان است که از کیسه هوایی ماهی استروژن ساخته شده است. فن آسترگیری با چسب استروژن در میان دیگر متخصصان بوسیله Yashkina توضیح داده شده است. آمادهسازی آن شبیه چیزی که در آسترگیری چسب آرد به کار میرود است. لایه رنگ با مخلوط 3ـ4% چسب استروژن ، 3 ـ 4% عسل و 92 ـ94% آب پوشیده کا غذ تیشو به آن چسبانده میشود.
در هنگام خشک شدن نقاشی از چهارچوبش جدا میشود و به چهارچوب کار بوسیله نوارهای کاغذی چسبانده می-شود. پشت نقاشی با یک محلول سریشمی متشکل از 4% چسب استروژن 4% عسل و 92% آب که در حدود°86 فارنهایت گرم میشود (°30سانتیگراد) پوشانده میشود. دمای محلول نباید بیشتر از آن باشد، و گرنه سریشم به شکل بسیار عمیق نفوذ میکند. اگر پارچه به گرفتن محلول سریشمی بی میل باشد عسل محتوی تا 6% افزایش پیدا میکند.
وقتی خشک شد، پشت تابلو با یک سنگ سایا صاف شده و پوشش دوم محلول سریشمی که تا 68 ـ °77فارنهایت (20-°25سانتیگراد) سرد شده است به آن زده میشود. تکه پارچه آستر به یک چهارچوب کار کشیده میشود و 2 پوشش از سریشم را دریافت خواهد کرد.
برای خود آستر، یک مخلوط 9 ـ 13% چسب استروژن، 13 ـ 21 عسل و 65 ـ 78% آب (برای پارچههای ظریفتر آب بیشتری به مخلوط اضافه میشود) به هر دو سطح آن زده میشود. وقتی که چسب به آرامی غلیظتر و سفتتر زمان زدن آن شد (تست با انگشت) هر دو سطح در کنار هم گذاشته و ازوسط شروع کرده بوسیله یک بالشتک نرم فشار داده میشود. بعد از 2 ـ3 ساعت در گردش هوا، نقاشی از هر دو سو برای 10 ـ 15 دقیقه (در دمای 158 فارنهایت ]70 درجه سانتیگراد[) اتوکشی میشود. بدنبال یک توقف نیم ساعته روند تکرار میشود. تا زمانی که رطوبت تبخیر شد آسترگیری تمام میشود.
2. آسترگیری با موم ـ رزین
در آسترگیری موم- رزین تکیه گاه پارچهای و پارچه آستر به وسیله مخلوط موم ـ رزین به هم چسبانده میشود. بسته به دستورالعمل مورد استفاده افزودنیهای دیگر به ماده آسترگیری اضافه میشود.
فن آسترگیری با موم رزین به وسیله Dewild ، North ، Schmidt-Degener و Laurie به تفصیل توضیح داده شده است. همه نوشتهها در اواخر دهه 1920 م و اوایل دهه 1930 م هستند. تحقیقات جهت دار عملی برای بهترین مخلوط بعداً در آن دهه شروع شد و میتواند در نشریه وابسته دنبال شود.
نسبتهای مخلوط
ماده خام پایه برای آسترگیری با موم رزین، موم زنبور بلیچ نشده، به یک رزین بالسام و غیره اضافه میشوند. مخلوطهای معمول 2 یا 3 قسمت موم با 1 یا 2 قسمت رزین با یا بدون دیگر افزودنیها بودند.
اگر چه متن نسبتها را ارایه میدهد که ا ما گاه رزین (کلوفان) ماده خام غالب (صد قسمت) و نسبت موم (ده قسمت) یا مخلوطهای موم و رزین در قسمتهای مساوی اضافه میگردید. درخصوص نسبتهای مورد استفاده یک روند قابل شناسایی وجود دارد. حال آنکه مخلوطهای قدیمی محتوی رزین و بالسام بالا را نشان میدادند یا حتی این مواد چیره میشدند، در نتیجه ارزیابی وخامت این شیوه رزین و بالسام بسیار کم اضافه میشدند و در برخی از موارد فقط موم بلیچ نشده زنبور استفاده میشد.
موم در یک دبل بویلر(بن ماری) ذوب میشود. رزین به موم ذوب شده اضافه میشود و دیگر افزودنیها درصورت نیاز به دنبال آن اضافه میشوند.
شیوه
بسته به دستورالعمل مومهای اضافه شده شامل (اکثرا موم زنبور عسل) موم کارنائوبا، مالتی واکس و سرزین (موم معدنی سفید شده) حال آنکه رزینهای اضافه شده شامل کلوفان، دامار و AW2 و بالسامهای اضافه شده شامل تربانین ونیزی، بالسام کانادا، بالسام درخت لامی و دیگر افزودنیها شامل تربانتین، روغن بزرک ، گلیسیرین و روغن کرچک بودند، و نتیجه افزایش افزودنیهایی مانند کالک، چوب پنبه پودر شده ، الیاف کنف و یا خاک اره چوبهای سخت، به منظور تقویت نقاشی و محافظت ساختار پارچه در اثر فشار و بدنه آسترگیری از پشت تابلو بود.
آسترگیریهای موم ـ رزین بوسیله یک اتو، یک میز مکش گرم یا میز فشار تحتانی انجام میگیرد. اتو قبلا هم گرم و هم در حالت سرد استفاده میشد. با یک اتوی گرم شده مخلوط موم ـ رزین ذوب میشد و 2 تکه پارچه به هم پرس میشد؛ با یک اتوی سرد یا قطعهای سنگ صاف و صیقلی (سنگ لیتو) روند پرس کردن ادامه مییافت.
کشش مشابه اتوزنی میز مکش گرم بود. چیزی که از نیمه دهه 1950 م به بعد با تناوب فزاینده برای آسترگیریهای موم ـ رزین به کار رفت ا ین کار را ساده کرد اما در عین حال دیگر مشکلات را افزایش داد.
میز مکش گرم
برای آسترگیری با میز مکش گرم پارچه آسترگیری و تکیه گاه پارچهای هر دو با مخلوط موم ـ رزین گرم پوشانده شدند. آسترگیری خودش در میز مکش گرم انجام میگرفت. با استفاده از فشار منفی حاصل از یک پمپ مکش، پارچه آستر و تکیه گاه پارچهای به زیر ورقهای پلاستیکی به همدیگر پرس میشدند.
روشهای متعددی از آسترگیری نقاشی در میز مکش وجود دارد. اینجا نمونهای از ترتیب عملیات امکان پذیر است :
چنانچه در همه فنون آسترگیری پارچه آستر ابتدا شسته و بر روی چهارچوبی با قابلیت بزرگ شدن (چیزی که ما به آن چهارچوب کار میگوییم) کشیده میشود. تمام اختلالات پارچه (گرهها و غیره) پاکسازی میشود، یک ورق هاستوپان با یک پارچه پشمی روی میز مکش گرم مالش داده میشود. برایند بار الکترواستاتیکی باعث میشود که ورقه به بالای میز بدون چین و چروک بچسبد. پارچه آستر کشیده شده سپس روی میز مکش گرم / گرم شده (در نقطه ذوب مخلوط موم ـ رزین) خوابانده میشود و مخلوط که در دبل بویلر گرم شده است با قلم موزده و روی آن کار میشود. مشابه این عمل نیز به پشت نقاشی اعمال میشود.
گام بعدی زیر ساخت است متشکل از یک ورقه هاستوپان و زیر ساخت نرم که برای جلوگیری از چسبیدن و پرس لایه نقاشی است.
برای آسترگیری، نقاشی بر روی پارچه آستر آماده شده که لایه رنگ آن رو به بالا باشد خوابانده میشود. برای اطمینان از اینکه مکش به شکل مسطح و گسترش یافته و به شکل یکنواخت توضیع شده است، نوارهایی از پارچه (تسمهها) در اطراف نقاشی و به دریچههای مکش متصل شده است. تمام آسترگیری با ورقهای از هاستوپان پوشیده میشود و حاشیههای اطراف بسته میشوند. پمپ مکش استفاده میشود تا مکش ملایمی را حاصل کند تا زمانی که فشار منفی مورد نظر به تدریج افزایش مییابد، آخرین چروکها به بیرون از ورقه پوششی هاستوپان مالیده میشود.
فشار
تا زمانی که میز گرم به دمای ذوب ماده چسبنده رسید، فشار منفی بایستی آرام باشد تا اینکه از برجسته ماندن اختلالات ممکن در لایه موم رزین بر روی نقاشی جلوگیری شود. تنظیم مورد نیاز بوسیله خود پمپ مکش یا بوسیله نوار پارچهای که از دریچه در زیر هاستوپان به سمت هوای بیرون ادامه داده شده است. کشیدن هوا از بیرون مکش را در یک سطح پایین نگه میدارد.
کنترل گرما
افزایش تدریجی گرما بوسیله خود ترموستات میز و حرارت سنج بالای میز کنترل میشود. کاربر دمای میز را بوسیله دانههای کوچک مخلوط موم ـ رزین مشابه که برای آسترگیری نقاشی استفاده شده است بازبینی میکند. آنها روی ورقه هاستوپان که سطح نقاشی را پوشش داده است، توضیع شدهاند. هنگامی که ذوب شدند لایه موم ـ رزین بین پارچه آسترگیری و تکیه گاه اصلی دیگر نرم شده و آسترگیری تمام پایان یافته است. پس از آن گرما قطع شده ، بادزنهای سرد کننده روشن میشوند و پس از خنک کردن کافی (دانههای کنترل شروع به سفت شدن میکنند) ورق هاستوپان برداشته میشود. بعضی اوقات آسترگیریهای موم رزین در ترکیب با آسترگیریهای چسب آرد به کار میروند؛ نقاشی ابتدا با چسب آرد و بعداً با مخلوط موم ـ رزین آسترگیری مجدد میشود.
در 1975 م، Graf پیشنهاد آسترگیری بوسیله آب گرم را برای نقاشیهایی با سایز بزرگ که نمیتوان یا نمیشود آن را حمل کرد، داد. فشار منفی همانند روشی مانند میز مکش گرم به وسیله پمپ مکش و ورقهای از هاستوپان که اطراف حاشیهها بسته شده است بر روی صفحه بزرگی از تخته چند لا یا تخته پشتبند دار ایجاد میشود. دریچه مکش به ورقه هاستوپان متصل میشود همانند آنکه هوا بتواند رو به بالا مکیده شود. گرما بوسیله آب گرم در یک جعبه محکم، نرم، ضد آب PVC که محیط چهل اینچ را میپوشاند (متر 1 × 1 متر) با کنارههایی با 12 ـ 16 اینچ (40 ـ 30 سانتیمتر) ارتفاع. این جعبه با آب گرم به عمق 4ـ 6 اینچ (10 ـ 15) پر میشود. چسبزنی از وسط نقاشی شروع میشود. سطح نقاشی به وضوح از آن طرف آب و بدنه PVC قابل مشاهده است. یک غلطک در صورت لزوم برای اعمال فشار بر روی سطح نقاشی در خلال آب میتواند محوطه چسب زده شد محفظه به دقت روی آن گذاشته میشود و این روند بر روی بخش بعدی تکرار میشود.